Қабылдау:8 (7187) 344020 | Mail: kense.ae@pavlodar.gov.kz



Жемқорлық – қоғам «Дерті»

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес  құқықбұзушылық деп танылатын ең алдымен мемлекеттік қызмет саласындағылар бұл деген тегін айтылмаған. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы  сыбайлас жемқорлыққа келесідегідей анықтама береді: «Сыбайлас жемқорлық – дегеніміз жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктік емес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу». Ежелгі грек ойшылы, философ Платон, сыбайлас жемқорлық туралы былай деп жазды : - «Пайдакүнемдік – бұл ең бір әлеуметтік көргенсіздік, билеушілер үшін ғана емес тіпті жауынгерлер үшін де. Бұл көргенсіздік өзімшілділікке, меншіктікке жетелейді сондықтан  билік пен күшке ие болғандар өз еріктерінен айрылады, ал игілік іс жасайтындарда күште билікте жоқ, олардың мемлекеті өркендеп өседі. Жағымсыздық жағдайда ол құлдырайды»  

Осы айтылған нақыл сөзге мән берсек  бұл деген сыбайлас жемқорлықпен күрес үшін айтылған сөз емес, өзіндік айрықша мәнділік «Табыс мағлұмдамасы»  түрінде, пайдакүнемдік себебі көрсетілген, өмірде ең маңызды, (өмірге қажетті) қоғам талпынысы. Экономика  – сияқты бұл базис адамдық өркениет, пайдакүнемдік (көбірек алуға талпыну) – бұл өзіне тән базис және әр адамда кездесетін жәйіт.

Осы жағдаймен келесіні түсіндіруге болады, неге дүние жүзінде сыбайлас-жемқорлық болмаған ел жоқ, бақылауды ұйымдастыру мүмкіндігі бар экономикасы дамыған кейбір  кіші-гірім елді-мекендерде сыбайлас жемқорлықтың жоқтығы байқалғанын айтады.

Сыбайлас-жемқорлықтың болуы қоғам тәртібіне (мораль) байланысты  деген пікір бар.Тәртіптілік (Мораль) – бұл ұжым санасының түрі. Одан бейне, көзқарас, ұғым, құндылық және қоғам мүшесінің тәртіп мөлшерін табады. Оның ықпалы сыбайлас жемқорлыққа әкеліп соғуы мүмкін.

Жәй ғана мысал, сыбайлас жемқорлықтың қызметі - бұл тауар (дүние алу үшін), оның ұсынысы тікелей сұранысқа байланысты.

         Сөйтіп, қоғамдағы сыбайлас жемқорлыққа шыдамайтын менталитет қалыптаспайынша, сыбайлас жемқорлық дегеніміз жеңілісі жоқ әлеуметтік құбылыс сияқты, тек қана нағыз құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам құрылған кезде ғана бұл мәселені шешуге болады.

 

Екібастұз қаласының ТЖ басқармасы

МӨБ бөлімінің бастығы

азаматтық қорғау майоры

                                        Нурмакин Р.Б.